Hoe werkt de soa-test?

Hoe werkt de soa-test?

Per jaar lopen ruim 100.000 mensen een seksueel overdraagbare aandoening (soa). Het vervelende aan soa's is dat ze nooit vanzelf weggaan, en dat sommige ernstige gevolgen kunnen hebben. Wanneer laat je je testen, en hoe gaat dat?

Vaak merk je er nauwelijks of niets van wanneer je wordt besmet. Soa's worden overgedragen via sperma, bloed, vaginaal vocht of de slijmvliezen. Slijmvliezen zitten onder andere in de mond, anus, penis en vagina.

Testen

Mocht je een soa opgelopen kunnen hebben, is het verstandig je te laten testen. Onbehandelde soa's kunnen namelijk grote risico's met zich meebrengen.

Chlamydia, de soa die het meest in Nederland voorkomt, kan bijvoorbeeld leiden tot onvruchtbaarheid. En wanneer je een hiv-infectie niet behandelt, is de kans groot dat je aids ontwikkelt.

Symptomen

Vooral voor vrouwen is het lastig te merken of ze besmet zijn met een soa. De klachten kunnen ook symptomen van een andere ziekte zijn.

Voorbeelden van klachten:

• Afscheiding of pus uit de vagina, penis of anus.
• Een branderig gevoel of pijn tijdens of na het plassen.
• Wratjes, blaasjes of zweertjes op of rond de penis, vagina, anus of mond.
• Jeuk in het schaamhaar, aan de vagina, anus of penis.
• Pijn tijdens of na het vrijen.
• Abnormaal bloedverlies tijdens het vrijen.

De huisarts of anoniem

Als je voor de zekerheid wilt weten of je besmet bent, kun je het beste naar de huisarts gaan. De huisarts doet zelf het soa-onderzoek. Heb je al klachten of wil je je liever anoniem laten testen, dan kan dit bij de GGD of een soa-centrum. Hiervan is er in elke regio minimaal een aanwezig.

Het advies is tien dagen nadat je onveilig seksueel contact hebt gehad naar een arts te gaan. Vanaf dat moment kan een eventuele soa opgespoord worden.

De soa-test

Als er weinig risico is, is een standaard soa-onderzoek voldoende. Er zal op chlamydia, gonorroe, syfilis, hepatitis B en hiv getest worden. Voor de hiv-test moet je soms van tevoren een afspraak maken.

Wanneer je groter risico loopt, is er gerichter onderzoek. Er kan dan op genitale wratten, herpes genitalis, hepatitis C, schaamluis, scabies, LGV of trichomonas worden getest.

Tijdens het lichamelijk onderzoek wordt een uitstrijkje gemaakt van de penis, vagina, anus of keel. Dit hangt af van de manier waarop je seks hebt gehad. Bij vrouwen wordt vocht van het slijmvlies van de baarmoedermond afgenomen, dit kan vervelend aanvoelen, maar is pijnloos.

Meestal voert de arts dit onderzoek uit, bij sommige GGD's is het mogelijk dat een vrouw zelf haar uitstrijkje afneemt. Voor mannen is het uitstrijkje wat onplezieriger. Met een smal stokje wordt vocht uit het buitenste gedeelte van de plasbuis afgenomen.

Sneltest

Ook geef je een buisje bloed af, zodat ze kunnen zien of je met syfilis, hepatitis B of hiv besmet bent. Veel GGD's gebruiken de hiv-sneltest. Deze test geeft binnen 15 minuten de uitslag.

Ten slotte onderzoeken ze steeds vaker de urine. Chlamydia bijvoorbeeld kun je op die manier aantonen. Gemiddeld duurt de volledige soa-test een kwartier tot een half uur. Maar als je specifieke klachten hebt, kan dit uiteraard langer duren.

De uitslag

Het duurt meestal twee weken voordat alle uitslagen binnen zijn. Afhankelijk van waar je je hebt laten testen, krijg je soms zelfs al direct de eerste uitslagen te horen. Voor alle uiteindelijke uitslagen word je meestal gebeld. Sommige GGD's sms-en de uitslag of je kunt via een persoonlijke code op internet kijken.

Behandeling

Als blijkt dat je een soa hebt, is het belangrijk dat je meteen met de behandeling begint. Meestal krijg je een antibioticakuur, maar soms is een andere behandeling nodig.

Voor syfilis krijg je bijvoorbeeld een aantal peniceline-injecties, en schaamluis wordt met een crème behandeld. Tijdens de behandeling kun je beter niet, of met een condoom, vrijen. Zo krijgt je lichaam de tijd om te herstellen en voorkom je dat je de soa alsnog naar een ander persoon verspreidt.

De meeste soa's zijn te genezen en na de behandeling ben je dus van ze af. Maar sommige soa's, zoals herpes genitalis en genitale wratten, raak je nooit meer kwijt. Het virus blijft in je lichaam aanwezig en de symptomen kunnen terugkomen. Dit gebeurt vooral als je weerstand lager is, wanneer je bijvoorbeeld ziek bent.

Vaak merk je er nauwelijks of niets van wanneer je wordt besmet. Soa's worden overgedragen via sperma, bloed, vaginaal vocht of de slijmvliezen. Slijmvliezen zitten onder andere in de mond, anus, penis en vagina.

Testen

Mocht je een soa opgelopen kunnen hebben, is het verstandig je te laten testen. Onbehandelde soa's kunnen namelijk grote risico's met zich meebrengen.

Chlamydia, de soa die het meest in Nederland voorkomt, kan bijvoorbeeld leiden tot onvruchtbaarheid. En wanneer je een hiv-infectie niet behandelt, is de kans groot dat je aids ontwikkelt.

Symptomen

Vooral voor vrouwen is het lastig te merken of ze besmet zijn met een soa. De klachten kunnen ook symptomen van een andere ziekte zijn.

Voorbeelden van klachten:

• Afscheiding of pus uit de vagina, penis of anus.
• Een branderig gevoel of pijn tijdens of na het plassen.
• Wratjes, blaasjes of zweertjes op of rond de penis, vagina, anus of mond.
• Jeuk in het schaamhaar, aan de vagina, anus of penis.
• Pijn tijdens of na het vrijen.
• Abnormaal bloedverlies tijdens het vrijen.

De huisarts of anoniem

Als je voor de zekerheid wilt weten of je besmet bent, kun je het beste naar de huisarts gaan. De huisarts doet zelf het soa-onderzoek. Heb je al klachten of wil je je liever anoniem laten testen, dan kan dit bij de GGD of een soa-centrum. Hiervan is er in elke regio minimaal een aanwezig.

Het advies is tien dagen nadat je onveilig seksueel contact hebt gehad naar een arts te gaan. Vanaf dat moment kan een eventuele soa opgespoord worden.

De soa-test

Als er weinig risico is, is een standaard soa-onderzoek voldoende. Er zal op chlamydia, gonorroe, syfilis, hepatitis B en hiv getest worden. Voor de hiv-test moet je soms van tevoren een afspraak maken.

Wanneer je groter risico loopt, is er gerichter onderzoek. Er kan dan op genitale wratten, herpes genitalis, hepatitis C, schaamluis, scabies, LGV of trichomonas worden getest.

Tijdens het lichamelijk onderzoek wordt een uitstrijkje gemaakt van de penis, vagina, anus of keel. Dit hangt af van de manier waarop je seks hebt gehad. Bij vrouwen wordt vocht van het slijmvlies van de baarmoedermond afgenomen, dit kan vervelend aanvoelen, maar is pijnloos.

Meestal voert de arts dit onderzoek uit, bij sommige GGD's is het mogelijk dat een vrouw zelf haar uitstrijkje afneemt. Voor mannen is het uitstrijkje wat onplezieriger. Met een smal stokje wordt vocht uit het buitenste gedeelte van de plasbuis afgenomen.

Sneltest

Ook geef je een buisje bloed af, zodat ze kunnen zien of je met syfilis, hepatitis B of hiv besmet bent. Veel GGD's gebruiken de hiv-sneltest. Deze test geeft binnen 15 minuten de uitslag.

Ten slotte onderzoeken ze steeds vaker de urine. Chlamydia bijvoorbeeld kun je op die manier aantonen. Gemiddeld duurt de volledige soa-test een kwartier tot een half uur. Maar als je specifieke klachten hebt, kan dit uiteraard langer duren.

De uitslag

Het duurt meestal twee weken voordat alle uitslagen binnen zijn. Afhankelijk van waar je je hebt laten testen, krijg je soms zelfs al direct de eerste uitslagen te horen. Voor alle uiteindelijke uitslagen word je meestal gebeld. Sommige GGD's sms-en de uitslag of je kunt via een persoonlijke code op internet kijken.

Behandeling

Als blijkt dat je een soa hebt, is het belangrijk dat je meteen met de behandeling begint. Meestal krijg je een antibioticakuur, maar soms is een andere behandeling nodig.

Voor syfilis krijg je bijvoorbeeld een aantal peniceline-injecties, en schaamluis wordt met een crème behandeld. Tijdens de behandeling kun je beter niet, of met een condoom, vrijen. Zo krijgt je lichaam de tijd om te herstellen en voorkom je dat je de soa alsnog naar een ander persoon verspreidt.

De meeste soa's zijn te genezen en na de behandeling ben je dus van ze af. Maar sommige soa's, zoals herpes genitalis en genitale wratten, raak je nooit meer kwijt. Het virus blijft in je lichaam aanwezig en de symptomen kunnen terugkomen. Dit gebeurt vooral als je weerstand lager is, wanneer je bijvoorbeeld ziek bent.