Feiten en fabels over het kindergebit

Feiten en fabels over het kindergebit

Ouders hebben de meest uiteenlopende ideeën over hoe een gaatje in het gebit van hun kind is gekomen. Kindertandarts Geertje Kok zet de meest gehoorde misvattingen over poetsen en gaatjes op een rijtje.

Poetsen

Tanden poetsen is pas nodig als het hele melkgebit compleet is.
"Nee, direct bij het eerste puntje moet je beginnen met poetsen. Juist dan zelfs, want op het moment van doorbraak is het glazuur van de tanden namelijk nog niet op z'n hardst. Het kan nog mineralen opnemen uit het speeksel en de tandpasta. Fluoride uit tandpasta maakt de beginnende tanden sterker."

Maar mijn kind wil het niet. Ik kan hem toch niet dwingen!?
"Ongeveer de helft van de kleine kinderen heeft geen zin om tanden te poetsen. Soms helpt een spelletje of een liedje om het tandenpoetsen makkelijker te maken. In elk geval is het belangrijk om er een vast ritueel van te maken en, leuk of niet, het hoort er gewoon bij. Dus gewoon doorgaan zonder er een heel drama van te maken. De ene dag is een peuter beter gemutst dan de andere. Pas tegen de leeftijd van 3 jaar snappen ze het hoe en waarom van tandenpoetsen."

Elektrisch poetsen is toch alleen voor volwassenen?
"Nee, ook voor kinderen kan elektrisch poetsen heel handig zijn en een extra motivatie om te poetsen. Wel is de techniek van elektrisch poetsen heel anders. Het is van belang om hier aandacht aan te besteden als je kind elektrisch gaat poetsen."

Mijn kind van 5 jaar kan echt al heel goed zelf poetsen.
"De periode tussen 6 en 8 jaar is een goed moment om kinderen vaker zelf te laten poetsen. Napoetsen en controleren blijft dan nog steeds noodzakelijk. Pas rond de 10 jaar is de fijne motoriek zo goed ontwikkeld, dat een kind echt zelf kan poetsen met een handborstel. Met een elektrische borstel kunnen kinderen iets eerder zelfstandig poetsen, maar dit vergt wel de juiste techniek. Controle of kinderen ook echt goed hebben gepoetst, blijft aan te raden."

Gaatjes

Mijn kind heeft een gaatje, maar zijn vader heeft ook een slecht gebit.
"Gaatjes in tanden en kiezen worden in eerste instantie veroorzaakt door de frequentie van eten en drinken, in combinatie met de dagelijkse verzorging van het gebit. Het is dus niet zo dat het krijgen van meer of minder gaatjes erfelijk bepaald is. Eet- en drinkgewoonten en poetsgewoonten binnen een gezin zijn wel overdraagbaar."

We snoepen helemaal niet en toch heeft mijn kind gaatjes. Hoe kan dit?
"Niet alleen van snoep en koek krijgen kinderen gaatjes. In bijna alle levensmiddelen zitten suikers en zuren. Deze veroorzaken de afbraak van het tandglazuur. Als het gebit tussen de eet- en drinkmomenten genoeg tijd krijgt om te herstellen zullen er geen gaatjes komen. Als kinderen heel vaak (vaker dan 6-7 keer per dag) of heel erg langzaam eten, zijn er voortdurend suikers en zuren in de mond en krijgt het gebit onvoldoende mogelijkheid om te herstellen en komen er sneller gaatjes."

Moeten gaatjes in het melkgebit wel gevuld worden? Ze worden toch gewisseld?
"Melktanden gaan wisselen rond de leeftijd van 6-7 jaar, melkkiezen wisselen pas als het kind rond 10-11 jaar is. Een onbehandeld gaatje in het melkgebit blijft dus lang zitten en kan behoorlijk pijn doen. Ook kan hierdoor een ontsteking aan de tand of kies ontstaan, die de blijvende kies die er onder zit kan beschadigen."

Poetsen

Tanden poetsen is pas nodig als het hele melkgebit compleet is.
"Nee, direct bij het eerste puntje moet je beginnen met poetsen. Juist dan zelfs, want op het moment van doorbraak is het glazuur van de tanden namelijk nog niet op z'n hardst. Het kan nog mineralen opnemen uit het speeksel en de tandpasta. Fluoride uit tandpasta maakt de beginnende tanden sterker."

Maar mijn kind wil het niet. Ik kan hem toch niet dwingen!?
"Ongeveer de helft van de kleine kinderen heeft geen zin om tanden te poetsen. Soms helpt een spelletje of een liedje om het tandenpoetsen makkelijker te maken. In elk geval is het belangrijk om er een vast ritueel van te maken en, leuk of niet, het hoort er gewoon bij. Dus gewoon doorgaan zonder er een heel drama van te maken. De ene dag is een peuter beter gemutst dan de andere. Pas tegen de leeftijd van 3 jaar snappen ze het hoe en waarom van tandenpoetsen."

Elektrisch poetsen is toch alleen voor volwassenen?
"Nee, ook voor kinderen kan elektrisch poetsen heel handig zijn en een extra motivatie om te poetsen. Wel is de techniek van elektrisch poetsen heel anders. Het is van belang om hier aandacht aan te besteden als je kind elektrisch gaat poetsen."

Mijn kind van 5 jaar kan echt al heel goed zelf poetsen.
"De periode tussen 6 en 8 jaar is een goed moment om kinderen vaker zelf te laten poetsen. Napoetsen en controleren blijft dan nog steeds noodzakelijk. Pas rond de 10 jaar is de fijne motoriek zo goed ontwikkeld, dat een kind echt zelf kan poetsen met een handborstel. Met een elektrische borstel kunnen kinderen iets eerder zelfstandig poetsen, maar dit vergt wel de juiste techniek. Controle of kinderen ook echt goed hebben gepoetst, blijft aan te raden."

Gaatjes

Mijn kind heeft een gaatje, maar zijn vader heeft ook een slecht gebit.
"Gaatjes in tanden en kiezen worden in eerste instantie veroorzaakt door de frequentie van eten en drinken, in combinatie met de dagelijkse verzorging van het gebit. Het is dus niet zo dat het krijgen van meer of minder gaatjes erfelijk bepaald is. Eet- en drinkgewoonten en poetsgewoonten binnen een gezin zijn wel overdraagbaar."

We snoepen helemaal niet en toch heeft mijn kind gaatjes. Hoe kan dit?
"Niet alleen van snoep en koek krijgen kinderen gaatjes. In bijna alle levensmiddelen zitten suikers en zuren. Deze veroorzaken de afbraak van het tandglazuur. Als het gebit tussen de eet- en drinkmomenten genoeg tijd krijgt om te herstellen zullen er geen gaatjes komen. Als kinderen heel vaak (vaker dan 6-7 keer per dag) of heel erg langzaam eten, zijn er voortdurend suikers en zuren in de mond en krijgt het gebit onvoldoende mogelijkheid om te herstellen en komen er sneller gaatjes."

Moeten gaatjes in het melkgebit wel gevuld worden? Ze worden toch gewisseld?
"Melktanden gaan wisselen rond de leeftijd van 6-7 jaar, melkkiezen wisselen pas als het kind rond 10-11 jaar is. Een onbehandeld gaatje in het melkgebit blijft dus lang zitten en kan behoorlijk pijn doen. Ook kan hierdoor een ontsteking aan de tand of kies ontstaan, die de blijvende kies die er onder zit kan beschadigen."